گرم مزاج ها و سردمزاج ها چه نکاتی را باید رعایت کنند؟

0

افرادی که مزاج گرم و خشک دارند باید از هوای تازه و خنک بهره مند شوند و در رژیم غذایی خود از آب و مایعات، میوه جات و سبزیجات تازه مثل کاهو و اسفناج استفاده کنند و از نوشیدن بیش از اندازه چای و قهوه خودداری کنند. این افراد همچنین باید مصرف غذاهای گرم و خشک را به خصوص در هوای گرم کاهش دهند.

افرادی که مزاج گرم و تر دارند باید از مقادیر مساوی میوه جات یا سبزیجات و گوشت استفاده کنند، غذاهای دریایی نیز برای این افراد مفید است. همچنین این افراد باید از غذاهایی با فیبر بالا استفاده کنند و افرادی که دارای مزاج سرد و تر هستند حتی المقدور باید روزانه فقط ۲ وعده غذا میل کنند، زیرا توانایی دستگاه گوارش افراد سرد و تر کم است و لازم است حداقل حدود ۱۲-۱۰ ساعت بین دو وعده غذایی شان فاصله بیفتد.

اگر در بین وعده های غذایی احساس گرسنگی کردند مقدار کمی میوه مانند سیب، گلابی و یا سالاد همراه با مقدار مناسب از روغن زیتون یا پودر آویشن میل کنند. غذای این افراد باید سرشار از پروتئین فیبر (تخم مرغ، گوشت، میگو و جگر) باشد و در زمستان و شب ها در مصرف غذاهای سردی بخش احتیاط کنند.

افراد دارای مزاج سرد و خشک باید از مایعات به اندازه کافی استفاده کنند و هر روز یک لیوان آب سیب یا آب هویج میل کنند و از مصرف غذاهای یخ زده، کهنه و کنسرو شده خودداری کنند. این افراد باید مصرف مواد سرد و خشک را کاهش دهند. البته مصرف زیاد مواد گرمی بخش قوی مانند فلفل، سیر، پیاز، زنجبیل و… نیز برای این افراد مناسب نیست.

 

سردی و گرمی مواد غذایی

در مجموع باید گفت رعایت سردی و گرمی غذاها برای افراد با توجه به طبع سرد یا گرمشان اهمیت دارد. افراد باید توجه کنند گوشت گوسفند، گندم، خرما، عسل، مغزیات مانند گردو، پسته، بادام، فندق و بادام زمینی، شیره انگور، هویج، انجیر، دارچین، زنجبیل، زعفران، بابونه و نعناع از جمله غذاهای گرم به حساب می آیند و گوشت گاو و ماهی، جو، ماست، دوغ، انار، آلو، خیار، گوجه، هندوانه، باقلا، غوره، کدو، نارنج، لیمو و سماق غذاهای سرد محسوب می شوند.

اما به گفته پزشکان لازم است تا درجه گرمی و سردی در خوراکی ها یکسان نباشد و دوم اینکه توصیه یا پرهیز دادن از خوراکی ها عوامل دیگری مانند مزاج شخصی، اقلیم زیستی و محل زندگی او، همچنین سن و جنسیت و شغل و عادات او نیز دخالت دارند. به خصوص در زمانی که عارضه یا مشکلی برای افراد پیش نیامده است، افراط در مصرف یا سختگیری غیر منطقی در پرهیز از خوراکی های پاکیزه و سالم، ناروا و نادرست است.

 

سردی ات شده یا گرمی؟

شاید خیلی از ما وقتی دچار یک عارضه شده‌ایم، مثل دل درد حاصل از خوردن خیار، از مادربزرگ‌ها شنیده‌ باشیم که «چیزی نیست سردی‌‌ات شده و با نبات داغ یا چای ‌نبات خوب می‌شوی» که البته بیراه هم نبوده چون چای‌نبات را خورده‌ایم و به سرعت بهبود یافته‌ایم.

 

طبیعت مواد غذایی

از این دست درمان‌ها در طب سنتی ما کم نیست ولی واقعا آیا گرمی و سردی خوراکی‌ها پایه و اساس علمی دارد؛ مثلا سردی باعث بی حالی و خوردن غذا های گرم باعث حرکت و فعالیت می‌شود؟ دکتر شهرام شهابی، متخصص ایمونولوژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه که در این زمینه تحقیقات علمی انجام داده در مصاحبه با همشهری به یک سوال مهم از این دست پاسخ داده است.

 

در طب سنتی و عامیانه غذاها را به سرد و گرم تقسیم‌ بندی می‌کنند و برای هر کدام خواص ویژه‌ ای در نظر می‌گیرند. با توجه به اینکه شما تحقیقاتی در این زمینه انجام داده‌اید آیا سردی و گرمی پایه علمی دارد؟

بعضی در این زمینه با توجه به انرژی‌ ای که مواد غذایی یا خوراکی ‌ها در بدن تولید می‌کنند آنها را به غذا های گرم و سرد طبقه بندی می ‌کنند در حالی که به ‌نظر من درست نیست، چون بعضی خوراکی‌ها وجود دارند که سرشار از انرژی هستند و اصلا جزو چربی‌ ها محسوب می‌شوند ولی در این تقسیم‌بندی در لیست غذای‌های سرد جای دارند و البته خوراکی‌هایی هم وجود دارند که انرژی زیادی در بدن تولید نمی‌کنند و فقط یک طعم دهنده هستند (مثل نعنا) ولی جزو غذاهای گرم به حساب می‌آیند یا مثلا ماست گاو و گوسفند از نظر میزان انرژی ‌زایی خیلی با هم تفاوتی ندارد ولی در ۲ دسته سرد و گرم طبقه ‌بندی می‌شوند.

پس می‌ توان گفت گرمی یا سردی غذا بیشتر از اینکه به میزان انرژی و کالری تولید شده از آن وابسته باشد به این بستگی دارد که چه تأثیری بر سیستم بدن دارد؟ یعنی روی متابولیسم بدن چه تأثیری دارد؟ آیا باعث می ‌شود بدن از ذخایرش بیشتر استفاده کند یعنی آنها را بسوزاند و به حرارت و انرژی تبدیل کند یا کمتر؟ پس هر چیزی که باعث شود بدن ذخایر (چربی) بیشتری را بسوزاند و انرژی بیشتری تولید کند گرم مزاج و بر عکس آن سرد مزاج خواهد بود؛ به عنوان مثال غذا های گرم باعث تغییر سیستم ایمنی می‌شوند و از سوی دیگر نیز باعث بالا رفتن «تون» عصبی سمپاتیک محیطی و کاهش تون عصبی سمپاتیک فوق‌ کلیوی و عصب پاراسمپاتیک و کــاهش تــرشح هــورمون کورتیکواستروئید از غدد فوق کلیوی می‌شوند که این فرایندها به نوبه خود موجب افزایش متابولیسم و سوزاندن انرژی و در نتیجه انرژی‌ زایی و افزایش حرارت و فعالیت می‌شود.

این مسئله در مورد غذاهای مرطوب و خشک نیز صادق است. خوراکی مرطوب حتما این‌طور نیست که آب زیادی داشته باشد بلکه به این دلیل مرطوب است که وقتی خورده می‌شود باعث می ‌شود بدن آب بیشتری را در بافت‌ها نگه دارد؛ به‌ عنوان مثال آلو یک میوه مرطوب است که حتی اگر خشک آن نیز مصرف شود باز هم همین خاصیت خود را دارد؛ پس رطوبت و خشکی غذاها نیز نه به تعداد ملکول‌های آب موجود در آنها بلکه به خاصیت آنها در جذب و حفظ ملکول آب در بافت‌ ها برمی‌گردد. بنابراین در نظر گرفتن طبیعت غذاها بدون توجه به تأثیر آنها بر متابولیسم از نظر علمی خیلی درست نخواهد بود.

 

منبع: گردآوری اختصاصی توسط وبسایت هربالیا

شاید این مطالب نیز مورد علاقه شما باشد

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.