آشنایی با خواص شگفت انگیز مرزه

مرزه (Savory) یکی از سبزی‌ های معطر، خوش طعم و سرشار از مواد مغذی برای بدن بوده و از گیاهان دارویی مهم محسوب می شود. این سبزی از خانواده نعناییان است.

0

مرزه (Savory) یکی از سبزی‌ های معطر، خوش طعم و سرشار از مواد مغذی برای بدن بوده و از گیاهان دارویی مهم محسوب می شود. این سبزی از خانواده نعناییان است. مرزه در نواحی مختلف ایران به صورت پرورشی در سبزی کاری ها کاشته می شود و به طور خودرو در مناطق شمال، شمال غربی، غرب و قسمت هایی از مرکز و جنوب می روید.

این سبزی معطر گیاهى اســت یک ســاله با شــاخه هاى نازک به رنگ ســبز مایل بــه کبــود و یکی از قدیمی ترین داروهای گیاهی ایرانیان است. در کتب طب سنتی با نام های «مرزه»، «صعتر»، «ایشن»، «اوشن»، «اویشن شیرازی» و به عربی «تدع» و به ترکی «کلکلیک» نامیده می شود.

مرزه را می توان از جمله مفید ترین سبزیجاتی نام برد که در درمان بسیاری از بیماری ها می تواند موثر واقع شود. این سبزی بسیار مفید دارای خواص متعددی است که از جمله آن ها می توان به درمان چاقی و کاهش وزن، کاهش فشار خون و … اشاره کرد. خواص مرزه شامل خاصیت ضد میکروب، ضد درد و اسپاسم و ضد نفخ است. امروزه از خواص مرزه به منظور پیشگیری از رشد تومورها استفاده می شود.

ارزش غذایی سبزی مرزه

مرزه، منبع بسیار عالی از مواد معدنی و ویتامین‌ هاست که برای سلامت کلی بدن مفید و موثر است.برگ‌ ها و شاخه‌ های آن منبع بسیار غنی از پتاسیم، آهن، کلسیم، منیزیم، منگنز، روی و سلنیم می‌باشد.

پتاسیم موجود در این گیاه، یکی از مهم‌ ترین ترکیبات سلولی است و به کنترل ضربان قلب و فشار خون کمک می‌کند. منگنز نیز توسط بدن به عنوان یک کوفاکتور برای آنزیم‌ های آنتی اکسیدان عمل می‌کند.

آهن موجود در این سبزی به ویژه سبزی تازه، برای ساخت گلبول‌ های قرمز خون ضروری است. این گیاه هم چنین منبع غنی از ویتامین‌ های مهمی هم چون گروه B کمپلکس ، ویتامین A ، ویتامین C ، نیاسین، تیامین و پیرودوکسین است.

مرزهخواص مرزه در طب سنتی:

مرزه بر اساس طب سنتی دارای طبیعت نسبتا گرم و خشک است و متخصصان طب سنتی بر این عقیده هستند که این سبزی ترکیبات ضد درد دارد و در درمان دردهای عصبی و کاهش چربی خون و کاهش وزن موثر است و از آن برای تسکین درد دندان استفاده می کردند.

از دم کرده شاخ و برگ های گیاه مرزه به همراه همان میزان عناب، جهت تصفیه خون‌ های غلیظ استفاده می شود. جوشانده مرزه به صورت حمام و به صورت استعمال خارجی، برای تسکین دردهای روماتیسمی و عصبی و برای تقویت اطفال ضعیف و مبتلا به نرمی استخوان موثر است.

کاهش چربی خون

یک طرح تحقیقاتی که در آزمایشگاه مرکز تحقیقات گیاهان دارویی لرستان به مدت یک سال انجام شد، نشان داده است که گیاه “مرزه” با نام علمی “ساتوریا خوزستانیکا” اگر درست مصرف شود، مانند داروهای شیمیایی میزان چربی خون را در بدن انسان کاهش می دهد.

لازم است پژوهشگران گیاه را پس از تبدیل به پودر، به شکل کپسول خوراکی درآورند تا برای کنترل چربی خون افراد بیمار از آن استفاده کنند.

مرزهکاهش وزن

پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی لرستان با بررسی گروهی از افراد چاق دریافتند، افرادی که از رژیم غذایی کم کالری همراه با مکمل گیاهی حاوی مرزه استفاده می کنند، در کاهش وزن خود موفق تر از افرادی هستند که فقط رژیم غذایی کم کالری مصرف می کنند.

پژوهشگران با توجه به نتایج این بررسی که در مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز منتشر شد، برای کاهش وزن، رژیم غذایی کم کالری همراه با مکمل این گیاه را توصیه می کنند.

فیبر موجود در این گیاه به کاهش LDL یا کلسترول بد خون کمک می‌کند، در حالی که کلسترول خوب خون یا همان HDL را افزایش خواهد داد.

خاصیت ضد عفونی کنندگی

برگ‌ های مرزه، دارای فنول‌ های روغنی ضروری فراری هم چون تیمول و کارواکرول است.تیمول یکی از مهم‌ ترین روغن‌ های ضروری است که خاصیت ضد قارچی و ضد عفونی آن از لحاظ علمی ثابت شده است.

علاوه بر موارد ذکر شده، ترکیبات فنولی دیگر هم چون کارواکرول در مرزه از رشد باکتر‌ی‌ های مختلف همچون coli و باسیلوس سرئوس جلوگیری می‌کند. بنابراین کارواکرول، به عنوان افزودنی غذایی سالم برای خواص ضد باکتریایی آن استفاده می‌شود. این ماده هم چنین طعم تند و بی نظیری به مرزه می‌بخشد.

مرزهخواص مرزه کوهی

مرزه کوهی، یا به زبان ترکی «داغ مرزسی» از خانواده نعنا است، این گیاه مختص فلات ایران به‌ ویژه نواحی شرقی ایران، نواحی شرقی و مرکزی ترکیه و عراق بوده و در اروپا و آمریکا یافت نمی‌شود. اثر ضد باکتری این گیاه موجب درمان بیماری‌ های پوستی نظیر آکنه می‌شود.

این گیاه در طب سنتی به‌ عنوان خواب‌ آور و درمانی برای دردهای گوارشی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تحقیقات دانشمندان نشان داده است که عصاره مرزه کوهی، رشد تومورهای مغزی را تا ۴۵ درصد کاهش می‌دهد.

مضرات

-مرزه در برخی موارد عوارضی در ریه ایجاد می کند و در صورت بروز عوارض جانبی برای رفع آن بایستی کمی سرکه خورده شود.

-از مصرف مرزه در دوران بارداری باید خودداری کرد.

شاید این مطالب نیز مورد علاقه شما باشد

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.